قرارداد رمزارزی رایفایزن؛ ۱۸ میلیون مشتری یا ظرفیت بالقوه؟

عدد ۱۸ میلیون در نگاه اول بزرگ به نظر می‌رسد، اما این رقم به معنی آن نیست که ۱۸ میلیون نفر از همین حالا امکان خریدوفروش رمزارز از طریق بانک رایفایزن را پیدا کرده‌اند. بیانیه ۲۳ سپتامبر رایفایزن اینترنشنال درباره همکاری با بیت‌پاندا، از دسترسی بالقوه شبکه بانکی این گروه به خدمات دارایی‌های دیجیتال صحبت می‌کند؛ نه از فعال شدن یک سرویس رمزارزی برای تمام مشتریان. تفاوت میان این دو، نکته اصلی این همکاری است.

پیشنهاد مطالعه: کره جنوبی بررسی قانون جامع کریپتو را آبان اعلام کرد

همکاری رایفایزن و بیت‌پاندا برای ۱۸ میلیون مشتری

رایفایزن اینترنشنال اعلام کرده است که با بیت‌پاندا برای فراهم کردن زیرساخت خدمات رمزارزی در ۱۱ بازار اروپای مرکزی و شرقی به توافق رسیده است. بر اساس این همکاری، بانک‌های تابعه رایفایزن می‌توانند از زیرساخت بیت‌پاندا برای ارائه خدمات مرتبط با دارایی‌های دیجیتال استفاده کنند.

نکته مهم در متن بیانیه، نحوه بیان این همکاری است. رایفایزن از عباراتی مانند «تأمین خواهد کرد» و «می‌توانند ارائه دهند» استفاده کرده است؛ بنابراین، توافق در سطح گروه به خودی خود به معنای راه‌اندازی سرویس در تمام بانک‌های تابعه نیست. هر بانک باید درباره زمان عرضه، شرایط استفاده و دامنه خدمات تصمیم بگیرد.

رایفایزن در گزارش خود تعداد مشتریان گروه را در پایان ماه ژوئن ۱۸.۸ میلیون نفر اعلام کرده است. با این حال، این عدد را نباید با تعداد کاربران رمزارزی اشتباه گرفت. هنوز مشخص نیست چه تعداد از این مشتریان در بازارهای موردنظر واجد شرایط استفاده از سرویس خواهند بود، چه تعداد در بیت‌پاندا ثبت‌نام می‌کنند و در نهایت چه تعداد به معامله رمزارز می‌پردازند.

چرا ۱۸.۸ میلیون مشتری به معنی ۱۸.۸ میلیون کاربر رمزارز نیست؟

مسیر یک مشتری بانکی تا تبدیل شدن به کاربر رمزارز چند مرحله دارد. ابتدا باید سرویس در بانک محل زندگی او فعال شود. سپس شرایط استفاده، سن، اقامت و سایر الزامات محلی را داشته باشد و در صورت نیاز، حساب جداگانه‌ای در بیت‌پاندا ایجاد کند و احراز هویت شود.

بنابراین می‌توان این مسیر را به شکل ساده این‌طور دید: مشتری بانک، کاربر واجد شرایط، ثبت‌نام‌شده در بیت‌پاندا و در نهایت معامله‌گر رمزارز. در هر مرحله بخشی از جمعیت بالقوه کنار گذاشته می‌شود. بیانیه رایفایزن در زمان انتشار، آماری درباره تعداد ثبت‌نام‌ها یا کاربران فعال رمزارزی ارائه نکرده است.

مدل اتریشی رایفایزن و نقش بیت‌پاندا

برای درک اینکه این همکاری در عمل چگونه می‌تواند کار کند، تجربه دو بانک منطقه‌ای رایفایزن در اتریش اهمیت دارد. در این مدل، دسترسی به بیت‌پاندا از طریق اپلیکیشن «ماین البا» فراهم شده است، اما بانک خودش به یک صرافی رمزارزی تبدیل نشده است.

مشتری پس از ورود به سرویس باید یک حساب بیت‌پاندا ایجاد کند و فرآیند احراز هویت را انجام دهد. خریدوفروش رمزارز نیز در ساختار بیت‌پاندا انجام می‌شود و دارایی مشتری نزد این پلتفرم نگهداری می‌شود، نه در حساب بانکی او.

این مدل یک نکته مهم را روشن می‌کند: قرار گرفتن سرویس رمزارزی در محیط یک اپلیکیشن بانکی الزاماً به معنی آن نیست که بانک مستقیماً خدمات صرافی ارائه می‌دهد. بانک می‌تواند نقش دروازه ورود را داشته باشد و اجرای سرویس را به یک ارائه‌دهنده تخصصی واگذار کند.

با این حال، تجربه اتریش را نباید مستقیماً به ۱۱ بازار جدید تعمیم داد. توافق تازه رایفایزن اینترنشنال مربوط به بانک‌های اروپای مرکزی و شرقی است و راه‌اندازی سرویس در هر یک از این بازارها به شرایط محلی وابسته خواهد بود.

۱۱ بازار رایفایزن از نظر مقررات یکسان نیستند

یکی از مهم‌ترین پیچیدگی‌های این همکاری، تفاوت وضعیت حقوقی کشورهای تحت پوشش است. پنج کشور از این مجموعه، یعنی کرواسی، جمهوری چک، مجارستان، رومانی و اسلواکی، عضو اتحادیه اروپا هستند. در مقابل، کشورهایی مانند آلبانی، بوسنی و هرزگوین، کوزوو، صربستان و اوکراین خارج از اتحادیه اروپا قرار دارند.

به همین دلیل، نمی‌توان ۱۱ بازار را یک بازار واحد از نظر مقررات رمزارزی در نظر گرفت. بیت‌پاندا می‌تواند در کشورهای عضو اتحادیه اروپا از چارچوب‌های اروپایی و فرآیندهای مرتبط با مجوز خود استفاده کند، اما این موضوع به معنی فعال شدن خودکار محصول بانکی در همه کشورها نیست.

در کشورهای خارج از اتحادیه اروپا نیز موضوع متفاوت است و باید الزامات قانونی و مجوزهای محلی هر بازار بررسی شود. روسیه نیز شرایط خاص خود را دارد، زیرا رایفایزن اینترنشنال پیش‌تر روند کاهش حضور و خروج از این بازار را دنبال کرده و بیانیه همکاری با بیت‌پاندا نیز راه‌اندازی مشخص این سرویس در روسیه را اعلام نکرده است.

MiCA چه نقشی در گسترش خدمات بیت‌پاندا دارد؟

مقررات MiCA یکی از عوامل مهم در فعالیت ارائه‌دهندگان خدمات رمزارزی در اتحادیه اروپا است. بیت‌پاندا با داشتن مجوز مربوطه در اتریش می‌تواند از سازوکارهای اروپایی برای توسعه خدمات خود در سایر کشورهای عضو استفاده کند، اما این موضوع تمام مراحل راه‌اندازی یک محصول بانکی را حذف نمی‌کند.

بانک تابعه همچنان باید زیرساخت فنی، فرآیندهای احراز هویت، الزامات مبارزه با پول‌شویی و تجربه کاربری سرویس را با شرایط بازار خود هماهنگ کند. در نتیجه، میان «امکان قانونی ارائه خدمت» و «فعال شدن واقعی سرویس برای مشتری» همچنان فاصله وجود دارد.

از حساب بانکی تا خرید بیت‌کوین؛ مسیر مشتری چگونه است؟

فرض کنیم یک مشتری رایفایزن در یکی از کشورهای اروپای مرکزی و شرقی بخواهد اولین بیت‌کوین خود را از طریق اپلیکیشن بانکی خریداری کند. داشتن حساب بانکی به تنهایی برای این کار کافی نیست. ابتدا باید مشخص شود که بانک محل زندگی او سرویس رمزارزی را فعال کرده است یا خیر.

در مدل اتریشی، مشتری پس از ورود از اپلیکیشن بانکی باید در بیت‌پاندا ثبت‌نام کند و احراز هویت جداگانه‌ای را پشت سر بگذارد. بعد از تأیید حساب، امکان استفاده از خدمات رمزارزی فراهم می‌شود. بنابراین، تجربه کاربر همچنان به دو مجموعه متفاوت یعنی بانک و ارائه‌دهنده خدمات رمزارزی وابسته است.

این موضوع از نظر امنیتی نیز اهمیت دارد. وقتی یک سرویس رمزارزی از داخل محیط بانکی در دسترس قرار می‌گیرد، ممکن است کاربر تصور کند تمام مسئولیت‌ها بر عهده بانک است؛ در حالی که ساختار حقوقی و نگهداری دارایی می‌تواند متفاوت باشد. در مدل اتریشی، دارایی نزد بیت‌پاندا نگهداری می‌شود و مشتری برای استفاده از سرویس با این پلتفرم وارد رابطه قراردادی می‌شود.

جدایی حقوقی بانک و ارائه‌دهنده رمزارز

یکی از نکات قابل توجه در مدل اتریشی، تفکیک نقش بانک از ارائه‌دهنده خدمات رمزارزی است. صفحه محصول نیدراسترایش-وین اعلام می‌کند که بانک خود را ارائه‌دهنده خدمات رمزارزی نمی‌داند و مسئولیت عملکرد بیت‌پاندا را بر عهده نمی‌گیرد.

در نتیجه، مشتری ممکن است از محیطی که به آن اعتماد دارد وارد یک سرویس رمزارزی شود، اما طرف اصلی او برای خریدوفروش و نگهداری دارایی، بیت‌پاندا باشد. این تفاوت باید هنگام راه‌اندازی سرویس در بازارهای جدید نیز برای مشتریان به شکل شفاف توضیح داده شود.

از طرف دیگر، محدودیت‌های فنی سرویس نیز اهمیت دارند. در مدل اتریشی، امکان انتقال دارایی از یک صرافی دیگر به این سرویس وجود ندارد. چنین محدودیتی برای کاربری که از قبل در پلتفرم دیگری دارایی دارد، می‌تواند مسیر استفاده از سرویس را متفاوت کند.

چالش اصلی رایفایزن؛ تبدیل توافق فناوری به سرویس واقعی

امضای توافق میان شرکت مادر رایفایزن و بیت‌پاندا تنها نقطه شروع است. برای آنکه یک مشتری در رومانی، کرواسی یا هر بازار دیگر واقعاً بتواند از این سرویس استفاده کند، بانک تابعه باید زیرساخت فنی خود را با سیستم‌های بیت‌پاندا هماهنگ کند و جزئیات محصول را مشخص سازد.

این یکپارچه‌سازی می‌تواند شامل اپلیکیشن موبایل، سیستم‌های احراز هویت، انتقال وجه، الزامات امنیتی، پشتیبانی مشتری و نحوه نمایش دارایی‌های دیجیتال باشد. علاوه بر این، هر بانک باید مشخص کند چه رمزارزهایی در اختیار مشتری قرار می‌گیرد و شرایط استفاده از سرویس چگونه خواهد بود.

به همین دلیل، اعلام یک قرارداد گروهی را نباید با انتشار یک محصول نهایی یکی دانست. نشانه روشن فعال شدن سرویس زمانی خواهد بود که یک بانک تابعه، محصول خود را معرفی کند و اطلاعاتی مانند تاریخ عرضه، شرایط ثبت‌نام و دارایی‌های قابل معامله را در اختیار مشتریان قرار دهد.

سناریوی اتریش و رومانی چه تفاوتی دارد؟

تفاوت میان یک سرویس فعال و یک توافق گروهی را می‌توان با مقایسه اتریش و رومانی بهتر دید. یک مشتری در سالزبورگ اتریش می‌تواند از طریق اپلیکیشن «ماین البا» و پس از ثبت‌نام جداگانه در بیت‌پاندا به خدمات رمزارزی دسترسی داشته باشد. طبق اطلاعات سرویس، این مشتری می‌تواند معاملات خود را از یک یورو آغاز کند و از برنامه‌های سرمایه‌گذاری دوره‌ای نیز استفاده کند.

در مقابل، صرف داشتن حساب در رایفایزن رومانی به این معنی نیست که همان تجربه در اختیار مشتری قرار گرفته است. تا زمانی که بانک محلی سرویس را رسماً راه‌اندازی نکند، مشتری نمی‌تواند صرفاً بر اساس توافق شرکت مادر، از خدمات بیت‌پاندا استفاده کند.

همین تفاوت ساده، دلیل اصلی فاصله میان عدد ۱۸.۸ میلیون و تعداد واقعی کاربران رمزارزی است. یک طرف، اندازه شبکه بانکی قرار دارد و طرف دیگر، محصولی که باید در هر بازار واقعاً ساخته، مجاز و عرضه شود.

۱۸ میلیون مشتری؛ ظرفیت بالقوه یا کاربر واقعی رمزارز؟

پاسخ به این سؤال در شرایط فعلی روشن است: عدد ۱۸.۸ میلیون، تعداد مشتریان گروه رایفایزن است و نباید آن را تعداد کاربران فعال رمزارزی این همکاری دانست. توافق با بیت‌پاندا ظرفیت بالقوه بزرگی را در اختیار شبکه بانکی قرار می‌دهد، اما میزان استفاده واقعی تنها پس از راه‌اندازی سرویس‌ها و انتشار آمار کاربران مشخص خواهد شد.

برای ارزیابی اثر واقعی این همکاری، شاخص‌هایی مانند تعداد بانک‌های فعال، تاریخ راه‌اندازی در هر کشور، تعداد ثبت‌نام‌های بیت‌پاندا، تعداد کاربران فعال و حجم معاملات اهمیت بیشتری از تعداد کل مشتریان بانک خواهد داشت.

چرا آمار کاربران واقعی اهمیت دارد؟

همکاری رایفایزن و بیت‌پاندا از این جهت قابل توجه است که یکی از بانک‌های بزرگ منطقه‌ای اروپا در حال فراهم کردن زیرساخت عرضه خدمات دارایی دیجیتال برای شبکه‌ای گسترده از مشتریان خود است. با این حال، اثر واقعی این همکاری زمانی قابل اندازه‌گیری خواهد بود که بانک‌های تابعه وارد مرحله اجرا شوند.

انتشار آمار شفاف درباره تاریخ راه‌اندازی، تعداد کاربران ثبت‌نام‌شده و میزان معاملات می‌تواند تصویر دقیق‌تری از میزان پذیرش رمزارز در شبکه رایفایزن ارائه دهد. در غیر این صورت، عدد ۱۸.۸ میلیون بیشتر نشان‌دهنده اندازه شبکه بالقوه است تا تعداد افرادی که واقعاً وارد بازار رمزارز شده‌اند.

جمع‌بندی؛ یک توافق بزرگ، اما نه ۱۸ میلیون کاربر رمزارزی

توافق رایفایزن اینترنشنال و بیت‌پاندا را می‌توان گامی در جهت گسترش خدمات رمزارزی در شبکه بانکی اروپای مرکزی و شرقی دانست، اما نباید دامنه فعلی آن را با تعداد کل مشتریان گروه یکی دانست. عدد ۱۸.۸ میلیون نشان‌دهنده اندازه شبکه بانکی است؛ نه تعداد کاربرانی که از ۲۳ سپتامبر به‌طور مستقیم امکان خرید رمزارز پیدا کرده‌اند.

تجربه اتریش نشان می‌دهد که حتی پس از فراهم شدن دسترسی از اپلیکیشن بانکی، مشتری ممکن است به ثبت‌نام و احراز هویت جداگانه در بیت‌پاندا نیاز داشته باشد و دارایی‌های او نیز نزد ارائه‌دهنده خدمات رمزارزی نگهداری شود. در ۱۱ بازار جدید، تفاوت قوانین، زیرساخت‌های فنی و تصمیم بانک‌های محلی نیز به این مسیر اضافه می‌شود.

بنابراین، معیار اصلی برای سنجش موفقیت این همکاری نه عدد ۱۸.۸ میلیون، بلکه تعداد بازارهایی خواهد بود که واقعاً سرویس را راه‌اندازی می‌کنند و تعداد مشتریانی که در نهایت از آن استفاده می‌کنند. انتشار اطلاعات جدید از سوی رایفایزن، بیت‌پاندا و بانک‌های تابعه می‌تواند در ماه‌های آینده مشخص کند که این ظرفیت بالقوه تا چه اندازه به استفاده واقعی از خدمات رمزارزی تبدیل شده است.

برای دنبال کردن گزارش‌ها و تحلیل‌های بیشتر درباره بازار دارایی‌های دیجیتال، می‌توانید اخبار ارزدیجیتال را دنبال کنید و برای جدیدترین مطالب حوزه بلاکچین نیز به جدیدترین اخبار بلاکچین سر بزنید.